Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật vừa ban hành thông báo kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương, tại Phiên họp quý I/2026 của Thường trực Ban Chỉ đạo.
Phiên họp diễn ra ngày 11/3, tập trung thảo luận và cho ý kiến đối với nhiều nội dung trọng tâm, định hướng hoàn thiện hệ thống pháp luật trong giai đoạn mới.
Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại phiên họp. Ảnh: PV
Sớm định hình hành lang pháp lý từ tinh thần Đại hội XIV
Một trong những nội dung trọng tâm được nhấn mạnh là Đề án định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Thường trực Ban Chỉ đạo cơ bản thống nhất với mục tiêu, quan điểm và định hướng lớn của dự thảo Đề án, đồng thời yêu cầu tiếp tục hoàn thiện trên cơ sở các ý kiến đóng góp tại phiên họp.
Tổng Bí thư Tô Lâm đặc biệt lưu ý việc thể chế hóa ngay trong năm 2026 những nội dung cốt lõi của Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, bảo đảm tính đồng bộ với Kết luận số 09 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam. Đề án cần được trình Bộ Chính trị thông qua trước khi Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI khai mạc.
Cùng với đó, dự thảo Đề cương Đề án “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới” cũng được thống nhất về cơ bản. Đảng ủy Bộ Tư pháp được giao tiếp thu ý kiến, hoàn thiện đề cương và khẩn trương xây dựng đề án để báo cáo Ban Chỉ đạo vào tháng 9/2026.
Theo yêu cầu, việc xây dựng chiến lược phải có cách tiếp cận toàn diện, hệ thống, dựa trên cơ sở lý luận vững chắc, gắn với tổng kết thực tiễn và tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế. Mục tiêu là tạo ra “bản thiết kế tổng thể” cho hệ thống pháp luật, bảo đảm bao quát đầy đủ các lĩnh vực đời sống, hướng tới một hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, minh bạch, ổn định, dễ tiếp cận và khả thi.
Đáng chú ý, phạm vi đề án được mở rộng, bao gồm cả nội dung chiến lược cải cách tư pháp, qua đó tăng cường tính đồng bộ trong hoàn thiện thể chế.
Thúc đẩy kinh tế tư nhân, tháo gỡ “điểm nghẽn” pháp lý
Liên quan đến phát triển kinh tế tư nhân, Thường trực Ban Chỉ đạo thống nhất với các đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ pháp luật và bảo đảm các nguồn lực cần thiết như đất đai, vốn, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Tổng Bí thư yêu cầu các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, đánh giá hiệu quả các chính sách đã ban hành, kịp thời điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn. Những bất cập, hạn chế hoặc vấn đề mới phát sinh phải được xử lý nhanh chóng, không để tồn tại các “điểm nghẽn” cản trở sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân.
Định hướng xuyên suốt là hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế thực thi để hình thành lộ trình phát triển liên thông. Từ cá nhân, hộ kinh doanh lên doanh nghiệp nhỏ và vừa, từ doanh nghiệp nhỏ và vừa lên doanh nghiệp lớn, đồng thời hướng tới xây dựng các tập đoàn có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế.
Trong đó, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh được đặc biệt nhấn mạnh. Các cơ chế cần được thiết kế theo hướng giảm gánh nặng chi phí, tăng khả năng tiếp cận pháp luật và nâng cao hiệu quả hỗ trợ pháp lý.
Đánh giá về kết quả thời gian qua, Tổng Bí thư ghi nhận những chuyển biến tích cực trong xử lý các vướng mắc pháp lý. Trong năm 2025, nhiều “điểm nghẽn” đã được tháo gỡ, riêng hơn hai tháng đầu năm 2026 đã xử lý được hơn 50% số phản ánh, kiến nghị liên quan đến quy định pháp luật.
Tuy vậy, yêu cầu đặt ra là phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng và thi hành pháp luật, coi thể chế và pháp luật là lợi thế cạnh tranh và động lực kiến tạo phát triển. Quá trình xây dựng pháp luật cần được chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ khâu chính sách, dựa trên tổng kết thực tiễn, tham vấn rộng rãi người dân, doanh nghiệp và giới chuyên gia trong và ngoài nước.
Đặc biệt, cần chuyển mạnh cách tiếp cận từ “pháp luật tốt trên văn bản” sang “pháp luật tốt trong cuộc sống”, thông qua việc nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành và bảo đảm pháp luật thực sự đi vào thực tiễn.
Cải cách toàn diện quản lý an toàn thực phẩm
Một nội dung đáng chú ý khác là hoàn thiện cơ chế, chính sách về an toàn thực phẩm. Tổng Bí thư nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt là bảo đảm tốt nhất sức khỏe người dân, đồng thời tạo môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi cho các doanh nghiệp làm ăn chân chính.
Thường trực Ban Chỉ đạo yêu cầu tập trung sửa đổi, bổ sung Luật An toàn thực phẩm, khẩn trương trình Quốc hội khóa XVI xem xét thông qua. Việc sửa đổi cần chuyển mạnh tư duy quản lý từ kiểm soát từng khâu riêng lẻ sang quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm, từ sản xuất, chế biến đến lưu thông và tiêu dùng.
Cùng với đó là khắc phục tình trạng quản lý phân tán, chồng chéo, nâng cao năng lực phòng ngừa và xử lý rủi ro. Đồng thời xử lý nghiêm các vi phạm liên quan đến thực phẩm không bảo đảm chất lượng.
Bên cạnh đó, Đảng ủy Chính phủ được giao xây dựng đề án hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước theo hướng thống nhất một đầu mối từ trung ương đến địa phương, trình Bộ Chính trị trong tháng 4/2026.
Những định hướng được đưa ra tại Phiên họp quý I/2026 cho thấy quyết tâm đẩy nhanh tiến trình hoàn thiện thể chế, pháp luật theo hướng đồng bộ, hiện đại và hiệu quả. Trong bối cảnh bước vào giai đoạn phát triển mới, việc xây dựng một hệ thống pháp luật minh bạch, ổn định và khả thi không chỉ là yêu cầu cấp thiết, mà còn là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hiện thực hóa các mục tiêu phát triển dài hạn của đất nước.
Lam Giang - Hà Chi