Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cầu Treo có tổng diện tích tự nhiên 56.685 ha, bao gồm ba đơn vị hành chính: xã Sơn Kim 1, xã Sơn Kim 2 và xã Sơn Tây. Khu vực này có vị trí chiến lược khi phía Tây giáp tỉnh Bolikhămxay (Lào), đóng vai trò là cửa ngõ quan trọng kết nối Việt Nam với Lào và các nước trong khu vực.
Theo quy hoạch, vùng lõi khu kinh tế được tổ chức thành 9 phân khu chức năng với diện tích khoảng 23.411 ha, phát triển theo hai giai đoạn: đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045. Định hướng tổng thể là xây dựng Cầu Treo trở thành khu kinh tế tổng hợp, đa ngành, đa lĩnh vực, trong đó trọng tâm là thương mại, dịch vụ, logistics, công nghiệp, du lịch và nông – lâm nghiệp công nghệ cao.
Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cầu Treo – Hà Tĩnh được quy hoạch với định hướng phát triển thành khu kinh tế tổng hợp, đa ngành, giữ vai trò cửa ngõ giao thương quan trọng trên hành lang kinh tế Đông - Tây. (Ảnh BHT)
Đáng chú ý, quy hoạch xác định Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cầu Treo sẽ là đầu mối giao thông quan trọng trên tuyến Hành lang kinh tế Đông – Tây, góp phần thúc đẩy lưu thông hàng hóa, đặc biệt là hoạt động xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Lào. Đây cũng sẽ là trung tâm dịch vụ, du lịch và văn hóa của tỉnh Hà Tĩnh và khu vực Bắc Trung Bộ, gắn với hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội được đầu tư đồng bộ, hiện đại.
Về quy mô dân số, khu kinh tế dự kiến đạt khoảng 32.700 người vào năm 2030 và tăng lên khoảng 60.000 người vào năm 2045. Sự gia tăng dân số gắn liền với quá trình đô thị hóa, phát triển công nghiệp – dịch vụ và thu hút lao động chất lượng cao đến làm việc, sinh sống.
Quy hoạch lần này nhấn mạnh 5 định hướng phát triển chiến lược, gồm: thúc đẩy hợp tác kinh tế biên giới Việt Nam – Lào; phát triển nông, lâm nghiệp công nghệ cao gắn với bảo tồn sinh thái; đẩy mạnh du lịch cửa khẩu và du lịch sinh thái; phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và logistics; đồng thời bảo đảm phát triển hài hòa các yếu tố văn hóa – xã hội.
Không gian phát triển khu kinh tế được tổ chức theo hướng hài hòa với điều kiện tự nhiên, lấy trục cảnh quan sông Ngàn Phố làm trung tâm, kết hợp hệ sinh thái đồi núi đặc trưng. Quy hoạch đặc biệt chú trọng xây dựng hệ thống không gian xanh, mặt nước và các khu công cộng nhằm nâng cao chất lượng môi trường sống, tạo bản sắc riêng cho khu vực cửa khẩu.
Các khu đô thị mới sẽ được phát triển theo mô hình hỗn hợp, tập trung tại các khu vực ven sông Ngàn Phố, trong khi các khu dân cư hiện hữu được cải tạo, chỉnh trang theo hướng nâng cao chất lượng sống, hạn chế tối đa việc di dời, giải tỏa, bảo đảm quyền lợi và sinh kế cho người dân địa phương.
Đáng chú ý, khu vực Nước Sốt được định hướng trở thành trung tâm du lịch nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe, khai thác hiệu quả nguồn nước khoáng nóng tự nhiên, kết hợp phát triển du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng – một trong những sản phẩm đặc thù tạo sức hút cho khu kinh tế trong tương lai.
Về hạ tầng kỹ thuật, quy hoạch xác định nâng cấp tuyến Quốc lộ 8 – trục giao thông huyết mạch kết nối khu kinh tế với các vùng lân cận; đồng thời đầu tư hệ thống giao thông nội khu và các tuyến đường phía Nam sông Ngàn Phố. Đặc biệt, dự kiến xây dựng cảng cạn (ICD) Cầu Treo với quy mô khoảng 10 ha nhằm nâng cao năng lực logistics, thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu.
Song song đó, hệ thống cấp điện, cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải và chất thải rắn sẽ được đầu tư đồng bộ theo tiêu chuẩn hiện đại, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và bảo vệ môi trường.
Thủ tướng Chính phủ giao UBND tỉnh Hà Tĩnh tổ chức công bố, công khai quy hoạch; đồng thời rà soát, điều chỉnh các quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và hệ thống hạ tầng kỹ thuật phù hợp với định hướng đã được phê duyệt.
Việc điều chỉnh quy hoạch lần này không chỉ tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác quản lý xây dựng, thu hút đầu tư, mà còn mở ra không gian phát triển mới cho Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cầu Treo. Trong bối cảnh liên kết khu vực ngày càng sâu rộng, đây sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Hà Tĩnh nói riêng và khu vực Bắc Trung Bộ nói chung, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả hợp tác kinh tế biên mậu Việt Nam – Lào trong giai đoạn tới.
Trung Phú