Giám đốc Học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn gắn Huân chương Lao động hạng Nhất lên cờ truyền thống của Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên
Việc Khu du lịch quốc gia Kim Liên chính thức được công nhận đúng dịp khai mạc Lễ hội Làng Sen năm 2026 không đơn thuần là một danh hiệu hành chính, mà là dấu mốc mở ra một tầm nhìn mới: đưa di sản Hồ Chí Minh trở thành “nguồn lực mềm” cho phát triển du lịch, kinh tế văn hóa và định hình vị thế chiến lược của Nghệ An trong giai đoạn mới.
Kim Liên - từ miền ký ức Hồ Chí Minh đến động lực phát triển văn hóa, du lịch và chiến lược vùng
Tối 18/5, trong không gian lung linh ánh sáng nơi quê nội Chủ tịch Hồ Chí Minh, Lễ hội Làng Sen năm 2026 chính thức khai mạc giữa những đóa sen đang độ vào mùa. Đó không chỉ là một sự kiện văn hóa thường niên, mà còn là hành trình trở về của ký ức dân tộc.
Các Đại biểu tham dự buổi lễ
Ở Kim Liên, có một thứ cảm xúc rất đặc biệt. Nó không ồn ào như những điểm đến du lịch nổi tiếng, không hào nhoáng bởi những công trình đồ sộ, mà âm thầm thấm sâu như hương cau đầu ngõ, như mái tranh đơn sơ trong ký ức về tuổi thơ của Người. Những hàng tre, lối nhỏ, giếng nước, căn nhà năm gian của thân phụ Chủ tịch Hồ Chí Minh… tất cả dường như vẫn lưu giữ hơi thở của một thời đất nước còn trong vòng nô lệ nhưng đã âm thầm thai nghén một nhân cách lớn.
Có lẽ hiếm nơi nào ở Việt Nam mà không gian địa lý lại hòa quyện sâu sắc với không gian tinh thần như Kim Liên. Đây không chỉ là nơi Bác Hồ sinh ra, mà còn là “cội nguồn nhân cách” – nơi hình thành những giá trị nền tảng của một con người sau này trở thành lãnh tụ vĩ đại của dân tộc, danh nhân văn hoá của thế giới.
Làng Sen vì thế không đơn thuần là một địa danh. Đó là biểu tượng của ký ức quốc gia. Từ “Hát từ Làng Sen” cách đây 45 năm, đến “Liên hoan Tiếng hát Làng Sen”, rồi nâng tầm thành “Lễ hội Làng Sen” quy mô toàn quốc, hành trình ấy phản ánh sự vận động của một di sản sống: từ tưởng niệm đến lan tỏa, từ tri ân đến giáo dục và truyền cảm hứng.
Điều đáng quý nhất của lễ hội không nằm ở sân khấu lớn hay những chương trình nghệ thuật công phu, mà ở khả năng đánh thức tình cảm cộng đồng - nơi người dân hát về Bác như hát về chính nguồn cội tinh thần của mình.
Di sản Hồ Chí Minh: từ “địa chỉ đỏ” đến nguồn lực mềm của quốc gia
Trong nhiều năm, khi nói đến Khu di tích Kim Liên, người ta thường nhìn nơi đây như một “địa chỉ đỏ” của giáo dục truyền thống. Trong bối cảnh phát triển mới, di sản Hồ Chí Minh được nhìn nhận với một tầm vóc rộng hơn: đó là nguồn lực mềm đặc biệt của phát triển văn hóa và du lịch Việt Nam.
Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu và Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trao Quyết định công nhận Khu du lịch quốc gia Kim Liên
Không phải địa phương nào cũng sở hữu một “thương hiệu tinh thần” mang tầm vóc toàn cầu như Chủ tịch Hồ Chí Minh - một danh nhân văn hóa thế giới được UNESCO tôn vinh. Giá trị của Kim Liên không chỉ thuộc về Nghệ An mà còn là tài sản biểu tượng của quốc gia.
Việc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số 1076/QĐ-BVHTTDL công nhận Khu du lịch quốc gia Kim Liên vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ quản lý nhà nước.
Danh hiệu ấy là sự ghi nhận một hành trình hơn 70 năm bảo tồn di tích, nhưng quan trọng hơn, nó mở ra một tư duy mới: di sản không chỉ để gìn giữ, mà phải trở thành động lực phát triển. Tất nhiên, phát triển ở đây không thể là sự thương mại hóa đơn giản hay bê tông hóa không gian ký ức.
Bài toán đặt ra với Kim Liên là làm sao để du khách không chỉ “đến xem” mà còn “được sống” trong không gian văn hóa Hồ Chí Minh.
Một đêm “Thắp sáng Làng Sen”, một hành trình trải nghiệm dân ca ví giặm, những không gian kể chuyện bằng công nghệ số, những sản phẩm du lịch ký ức kết hợp giáo dục lịch sử… có thể khiến Kim Liên trở thành một trung tâm du lịch văn hóa đặc biệt của cả nước.
Giám đốc Học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên
Ở đó, giá trị không nằm ở số lượng khách tham quan đơn thuần, mà ở chiều sâu trải nghiệm và khả năng lan tỏa những giá trị nhân văn của tư tưởng Hồ Chí Minh.
Sự kiện công nhận Khu du lịch quốc gia Kim Liên diễn ra cùng ngày Nghệ An khởi công hai dự án trọng điểm: Nhà máy Nhiệt điện LNG Quỳnh Lập và cao tốc Vinh - Thanh Thủy là một chi tiết mang nhiều tầng ý nghĩa.
Thoạt nhìn, dường như đó là ba câu chuyện khác nhau: một lễ hội văn hóa, một dự án năng lượng và một tuyến giao thông chiến lược. Nhưng thực chất, chúng đang nằm trong cùng một tư duy phát triển mới của Nghệ An: kết hợp giữa chiều sâu văn hóa và sức bật hạ tầng để tạo cực tăng trưởng vùng.
Nếu LNG Quỳnh Lập đại diện cho năng lực công nghiệp và bảo đảm an ninh năng lượng và cao tốc Vinh - Thanh Thủy mở rộng không gian liên kết vùng, thì Kim Liên chính là “trục mềm” của bản sắc và sức hút địa phương.
Trong cạnh tranh phát triển hiện đại, một địa phương không thể chỉ dựa vào hạ tầng cứng. Đường sá, cảng biển hay nhà máy có thể tạo tốc độ, nhưng bản sắc văn hóa mới quyết định sức hấp dẫn bền vững. Đó là lý do nhiều quốc gia thành công trong kinh tế du lịch luôn bắt đầu bằng việc kể một câu chuyện văn hóa đủ mạnh.
Nghệ An đang sở hữu rất nhiều lợi thế
Từ miền quê của Chủ tịch Hồ Chí Minh, kết nối với không gian dân ca ví giặm, biển Cửa Lò, miền Tây Nghệ An, du lịch tâm linh - lịch sử - sinh thái hoàn toàn có thể hình thành một hệ sinh thái trải nghiệm lớn của Bắc Trung Bộ.
Khi tuyến cao tốc Vinh - Thanh Thủy hoàn thành, không gian kết nối từ cửa khẩu sang nước bạn Lào cũng mở ra triển vọng đưa Kim Liên trở thành điểm dừng chân quan trọng trong tuyến hành lang du lịch xuyên biên giới.
Một khu du lịch quốc gia, nếu được đặt trong hệ sinh thái giao thông - đô thị - văn hóa đúng hướng, sẽ không chỉ là nơi tham quan mà còn trở thành “nam châm phát triển”.
Sen nở từ ký ức, tương lai bắt đầu từ di sản
Trong đêm nghệ thuật “Sen khởi Tân khí”, hình tượng sen hiện lên như một biểu tượng xuyên suốt: từ miền quê bình dị nơi Bác lớn lên đến khát vọng vươn mình của quê hương hôm nay. Một sự gặp gỡ đầy ý nghĩa giữa quá khứ và hiện tại trong thời khắc ấy.
Bảy thập kỷ sau ngày Khu di tích Kim Liên được xây dựng, quê hương Bác đang bước vào một chu kỳ phát triển mới với những dự án hạ tầng lớn, những chuyển động đầu tư mạnh mẽ và khát vọng trở thành một trong những tỉnh khá của miền Bắc như mong mỏi của Người.
Văn nghệ tái hiện những giá trị đặc sắc Làng Sen
Nhưng trong mọi bước tiến ấy, điều làm nên bản lĩnh của Nghệ An vẫn là khả năng giữ gìn cội nguồn. Bởi một địa phương chỉ thật sự lớn mạnh khi biết biến ký ức thành tài sản, biến di sản thành động lực và biến lòng tự hào thành trách nhiệm phát triển.
Tháng Năm lại về, trong hương thơm thanh khiết ấy, Kim Liên hôm nay không còn chỉ là nơi để nhớ về Bác Hồ, mà đang từng bước trở thành nơi khởi đầu cho một hành trình mới của văn hóa, du lịch và khát vọng phát triển xứ Nghệ.
Giang Thanh