Theo Quyết định, mục tiêu tổng quát của Đề án là xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái nói riêng và tỉnh Quảng Ninh nói chung sớm trở thành một trong những trung tâm, đầu mối quan trọng về xuất nhập khẩu, thương mại, dịch vụ, du lịch và kinh tế cửa khẩu của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc. Đồng thời, Móng Cái được định hướng trở thành cửa ngõ quan trọng trong hoạt động thông thương hàng hóa giữa các nước ASEAN với thị trường Trung Quốc và các quốc gia khác.
Đề án đặt mục tiêu xây dựng cửa khẩu quốc tế Móng Cái – Đông Hưng trở thành một trong những “cửa khẩu kiểu mẫu, cửa khẩu thông minh, cửa khẩu tiên tiến”, dựa trên nền tảng ứng dụng khoa học – công nghệ cao, hệ thống quản lý hiện đại, kết nối đồng bộ giao thông đường bộ với cảng biển, sân bay và các trung tâm logistics.
Xây dựng cửa khẩu quốc tế Móng Cái – Đông Hưng trở thành một trong những “cửa khẩu kiểu mẫu, cửa khẩu thông minh, cửa khẩu tiên tiến” (Ảnh TTXVN)
Bên cạnh đó, Đề án hướng tới việc nâng cao năng lực và hiệu suất thông quan, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính, giảm thời gian chờ đợi của phương tiện, hàng hóa và hành khách; qua đó tiết kiệm chi phí cho người dân và doanh nghiệp. Việc triển khai mô hình cửa khẩu thông minh cũng góp phần đẩy mạnh cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh công khai, minh bạch, tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng; đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, chủ quyền biên giới quốc gia và an ninh mạng, góp phần nâng cao đời sống Nhân dân khu vực biên giới.
Theo mục tiêu đề ra, thời gian thông quan qua cửa khẩu dự kiến sẽ được rút ngắn còn khoảng 4 – 6 giờ, giảm 30 – 40% chi phí thông quan, chi phí bến bãi, vận chuyển và các dịch vụ liên quan tại cửa khẩu hai bên. Đến năm 2030, năng lực thông quan tại cửa khẩu quốc tế Móng Cái phấn đấu tăng khoảng 3 lần so với hiện nay, bảo đảm dòng chảy hàng hóa thông suốt và hạn chế đứt gãy chuỗi cung ứng khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh.
Về phạm vi triển khai, Đề án xây dựng mô hình cửa khẩu thông minh trên cơ sở ứng dụng khoa học, công nghệ hiện đại đối với luồng kiểm soát người xuất nhập cảnh tại khu vực cầu Bắc Luân I và luồng kiểm soát phương tiện vận tải, hàng hóa xuất nhập khẩu tại khu vực cầu Bắc Luân II. Mô hình này được tổ chức trong không gian khép kín, tách biệt, áp dụng thí điểm đối với một số nhóm hàng hóa cụ thể, trong khi phương thức giao nhận hàng hóa truyền thống vẫn được duy trì song song.
Các mặt hàng được lựa chọn thông quan theo mô hình cửa khẩu thông minh gồm: nông sản (rau, quả), thủy sản đông lạnh, hàng điện tử, linh kiện điện tử của Việt Nam; hàng điện tử, linh kiện điện tử của Trung Quốc và một số mặt hàng khác, bảo đảm phù hợp với mục tiêu và hiệu quả của Đề án.
|
Lộ trình triển khai Đề án được chia thành hai giai đoạn.
Giai đoạn 1 trong năm 2026, tại khu vực cầu Bắc Luân I sẽ triển khai luồng kiểm soát người xuất nhập cảnh trên cơ sở hạ tầng hiện có, phục vụ cư dân biên giới và hành khách, dự kiến hoàn thành trong quý I/2026. Tại khu vực cầu Bắc Luân II, sẽ xây dựng cơ sở hạ tầng cửa khẩu thông minh, hình thành luồng chuyên dụng, lắp đặt trang thiết bị để xe tự hành không người lái (IGV) hoạt động 24/7, đồng thời xây dựng Trung tâm điều hành thông minh (IOC).
Giai đoạn 2 từ năm 2027 đến 2030, tại cầu Bắc Luân I sẽ mở rộng phạm vi ranh giới cửa khẩu, tăng không gian và số lượng luồng kiểm soát tự động. Tại cầu Bắc Luân II, tiếp tục triển khai hoàn thiện mô hình cửa khẩu thông minh, mở rộng số làn chuyên dụng, nâng cấp năng lực thông quan theo mô hình xe tự hành IGV hoặc nghiên cứu xây dựng mô hình vận chuyển hàng hóa mono-rail (sky-rail) tùy theo lưu lượng thực tế. Đồng thời, phối hợp với phía Trung Quốc nghiên cứu xây dựng các công trình qua biên giới phục vụ hoạt động cửa khẩu thông minh và đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng logistics đồng bộ như Công viên logistics Bắc Luân II, trung tâm thương mại điện tử, kho bãi và hậu cần xuất nhập khẩu.
Thời gian thí điểm thực hiện Đề án kéo dài đến hết ngày 31/12/2030.
|
Phi Hùng